63 khẩu quyết cờ tướng bạn cần nhớ


Trong khi đánh cờ, người mới chơi hoặc người đã chơi lâu thường không để ý đến những điểm yếu hay điểm mạnh trong mỗi thế trận mà thường đánh theo cảm tính nhiều. Hôm nay mình sẽ chia sẻ lại 63 khẩu quyết cờ tướng, trong này nêu rõ những điểm yếu trong mỗi thế cờ. Bạn hãy dựa theo mà chọn cách ứng phó hợp lý.

Trở thành cao thủ không thể không nắm vững

63 nguyên lý cơ bản này chỉ có thể rút ra từ 1 quá trình thực tiễn lâu dài, rất có giá trị trong quá trình nâng cao trình độ bởi nó thể hiện những gì quan trọng nhất trong ván cờ 1 cách súc tích, cô đọng nhất. Nhiều bạn cho rằng đây chỉ là lý thuyết xuông không áp dụng được, hãy tham khảo luôn ván cờ ngay dưới mỗi khẩu quyết bạn nhé!

1. Hai sĩ khuyết tượng ngại pháo công, 2 tượng khuyết sĩ sợ tốt đâm.

Khi hai sĩ không có tượng che, Sĩ sẽ trở thành “Ngòi” cho pháo công chứ không phải là quân để phòng thủ nữa. Bạn thấy khi về cuối trận mà còn pháo, thường thì người chơi sẽ gác 2 sĩ lên cao để chống pháo thọc. Điều này được chứng minh qua ván cờ mình phân tích phía dưới:

2. Nhất xa thập tử hàn

Câu này ý nghĩa nó giống câu “nhất xa sát vạn tử” nghĩa là quân xe có thể giết rất nhiều quân khi về cuối cục của ván cờ. Bạn hãy tìm cách đi sao cho bên đỏ thắng ván cờ phía dưới!

Gợi ý của tác giả:

Xe 2 tấn 7 – Tướng 4 tấn 1 ( Nếu đánh phế sĩ thì xe ăn, tướng 4 bình 5, xe ung dung luộc 5 cây tốt kia rồi giết tướng )
Xe 2 thoái 3 – Tướng 4 thoái 1
Xe 2 bình 8 – Tượng 5 thoái 7 ( Nếu lên tốt, sĩ thì xe tấn chiếu ăn tượng rồi luộc 5 cây tốt, thủ thua)
Xe 8 tấn 4 – Tướng 4 tấn 1
Xe 8 thoái 1 – Tướng 4 thoái 1
Xe 8 bình 7 luộc cây tượng rồi tróc 5 quân tốt.

3. Quân chết không vội ăn

Quân chết ở đây bạn có thể hiểu là quân bị kẹt không thể chạy được hoặc mỗi bước chạy đều bị đối phương ăn thì gọi là quân chết. Một số trường hợp quân chết hồi sinh lật ngược ván cờ (cái này gặp trong cờ vây nhiều hơn là cờ tướng).

Quay trở lại đây mình có video ván cờ giữa Lê Hải Ninh vs Nguyễn Hoàng Tuấn, do tham ăn quân chết mà Nguyễn Hải Ninh bị lật ngược “cái lồng bàn” và thua trận vô cùng đáng tiếc.

4. Khi có tốt sang sông phải chú ý

– Có quân khác phốt hợp trợ công (xe, pháo mã) để chiếm được vị trí có lợi
– Chiếm cứ yếu điểm toàn cục, không tùy tiện hi sinh

Quân tốt khi sang sông có sức mạnh phi thường nếu có các quân khác hỗ trợ. 1 quân tốt sang sông sẽ có sức mạnh là 2 điểm, nếu 2 quân tốt sang sông sẽ không phải sức mạnh 4 nữa mà là 5 nếu 2 quân tốt đó kết hợp với nhau. Sức mạnh này bằng hẳn 1 quân mã hoặc pháo đấy.

Nhiều người chỉ quan tâm Xe, Pháo, Mã còn về tổn thất tốt cũng chẳng quan tâm. Tốt nhiều như vậy nhưng sống đến cuối trận thì lại rất ít. Những người nào hay đánh cờ tàn sẽ hiểu tầm quan trọng của tốt, lúc này Tốt quý như Xe. Vấn đề ở chỗ người chơi đặt quân tốt này vào chỗ nào.

5. điểm quan trọng trong việc tranh tiên khi bố cục

– Khiến đối phương đi vào vị trí như ban đầu (bị lặp lại nước đi)
– Thúc ép đối phương đi những nước kém hiệu quả (giảm bớt hiệu quả)
– Quấy nhiễu ý đồ bày trận của đối phương, hoặc tạo thành thế trận vô vị, đối phương không có nước hay để đi

6. khi mã ăn tốt 7 của địch, điểm quan trọng nó có thể uy hiếp tiếp theo là mắt tượng và thần tào.

7. Khi mở tốt biên có 3 điểm sử dụng

– Áp chế mã biên của đối phương
– Có thể nâng xe lên giữ tốt đầu
– Mở đường lên mã (M3.1 rồi M1.3 đứng đầu tượng)

8. Yếu lĩnh của pháo tuần hà
– không gấp lên sỹ, để tránh bị nhòm tượng
– Cùng với xe và tốt phối hợp
– Chú ý đối phương phá hoại căn mã ở dưới rồi dùng nước bắt trói.

9. Yếu lĩnh của mã bàn hà
– chống xe kị hà của kẻ địch đuổi bắt
– chú ý pháo kị hà của địch dùng độ tốt qua sông làm ngòi đuổi bắt
– chú ý pháo kị hà của địch mượn tốt bên mình làm ngỏi đuổi bắt

10. Khi đối thủ dùng pháo ăn tốt biên
– Phải phòng chống nó đâm pháo giác (treo tượng biên hoặc mang pháo ra cản nó…)
– Nếu nó đâm giác, phải dùng xe mã (hoặc xe mã tượng) phối hợp để vây bắt hoặc xua đuổi (dù là mã biên hay mã trong đều phải cố phát huy chức năng này)

11. Nước cờ chỉ có một tác dụng “nước thủ” hay “nước công” đều có hiệu quả hạn chế, phải tìm nước cờ “trong thủ có công”, hoặc “trong công có thủ”

12. Nước cờ có ý đồ lộ rõ ràng thường không dễ thành công, nên làm quen cách đi kín đáo và sâu sắc.

13. Trung cục pháo lợi hơn mã, tàn cục mã lợi hơn pháo.

14. Khi trung lộ hết khả năng đột phá, nên nghĩ chuyện di dời pháo đầu.

15. Khi chiếm tiên thủ (quyền chủ động) nên tránh đổi quân chủ lực tiến công.

16. Xe không đứng nơi hiểm địa

17. Cần chú ý tình thế sau khi đổi quân hoặc ăn quân, ăn quân mà mất tiên không phải là hay

18. thứ tự ưu tiên của các giá trị trong ván cờ: Sát cục-Thế lực-Tiên thủ-Quân

19. Phương hướng suy nghĩ tính toán trong cờ tướng

– Tìm nước đi hay cho bên mình
– Cản trở nước đi hay của đối phương

20. Sĩ chớ lên bừa, tốt không tiến vội, quân kị chỗ kẹt

21. Khi có 3 quân gần cung tướng giặc, chú ý tìm sát cục, thậm chí thí quân tạo sát

22. Pháo tai sĩ nổ sĩ đáy của đối phương nếu đúng thời cơ rất hiệu quả

23. Công việc tính toán nước cờ cơ bản như sau:
– Dụng ý của đổi phương đi nước cờ vừa rồi định làm gì?
– Nước tiếp theo đối phương muốn đi gì?
– Lựa chọn các đối phó của bên mình: Phá hoại mưu kế địch, không cho thực hiện ý định hay là tương kế tựu kế, giả vờ cho đối thủ thi triển kế hoạch?
– Lúc nào cũng phải suy nghĩ vấn đề toàn cục

24. Bố cục đi sau phải biết phân tích nước cờ của đối phương vừa đi
– nếu là nước hay, hay ở chỗ nào? Có thể cản trở cách nào hay? Có thể vừa mượn việc phòng thủ nước cờ đó rồi thừa cơ tấn công không?
– Nếu là nước yếu, yếu như thế nào? Có thể trừng phạt được không? Hay nó lại là một cái bẫy?

25. Khi mã lộ 7 bị đối phương dùng xe đè, phải nghĩ chuyện:
– dùng quân để giữ (như cao xa bảo mã, xe tai sĩ giữ mã, hay dùng pháo giữ mã, thoái mã cung giữ mã) rồi dùng pháo đuổi (đuổi ngang để bắt chết xe, đuổi dọc để mở đường mã lên)
– có thể bỏ mã để xe địch hãm chỗ xấu không? Có thể phóng pháo qua hà để đè vào bắt đôi xe-tượng đối phương không?

26. Xe của ta bị pháo địch đuổi bắt, phải nghĩ:
– Khi chạy đi có tiên thủ nào không? Đuổi quân, dọa sát
– Chạy pháo chặn để đấu pháo được không?
– Chạy khỏi chỗ hiểm trước đã.

27. Khi tốt đầu mã bị đối phương mở đè, phải lưu ý
– Tránh đổi xe, nếu bị đổi xe thì cờ tàn gặp khó
– Nên tranh thủ dùng xe đấu các lộ tốt bị đè

28. Mã ở vị trí tượng ngũ, có thể phòng các nước chiếu mã của địch

29. Mã quỳ có thể phòng thủ, giữ sĩ hiệu quả.

30. Trước khi đổi quân phải nghĩ
– Hình cờ sau khi đổi quân
– Không lấy quân cờ vì trí đẹp đổi quân cờ vị trí xấu, không đổi quân cờ còn có thể chạy với quân cờ đã hết đường chạy, không đổi quân lớn lấy quân bé.

31. Chú ý nước tiên “giả”

32. Xe chiếm được hàng tốt lúc cờ tàn, thứ tự ăn tốt cũng cần tính kĩ.

33. Khi cờ tàn đối phương khuyết 2 sí thích hợp công băng xe mã, có thể dờn dứ ăn nhiều tốt, biến nguy cơ thành thời cơ

34. 2 mã 1 pháo thông thường phối hợp tốt hơn 1 mã 2 pháo

35. Xe pháo mã thông thương phối hợp tốt hơn xe 2 pháo, còn xe 2 pháo lại hay hơn xe 2 mã.

36. Đối với quân xe đối phương cản mắt tượng bên mình:
– phải rút pháo về đuổi để trừ nguy, sau có tiến đâu thì tiến
– thiết kế cạm bẫy nhốt xe địch để dùng pháo bắt, hoặc dùng mã tai sĩ khóa

37. Khi đối sát không vội vàng, đè nén phải chặt chẽ, không được đi nước mềm yếu.

38. đối với mã biên của đối phương, có thể phối hợp xe và pháo để cản tượng bắt chết

39. tùy lúc chú ý xem các đòn dưới đây có thể thực hiện hay không:
– Bỏ quân chiếm thế
– Bỏ trước lấy sau
– Đổi xe lấy pháo mã
– Bỏ quân để độ tốt qua sông
– Khi bị chiếu tướng xem có phản chiếu được hay không.

40. Khi mã thần tào bị gác sĩ cản, có thể chuyển hướng bằng cách tiến lên hoa pháo rồi đáp góc lại chiếu được.

41. Đối phương sử dụng xe để giữ mã (hoặc pháo), lại đem pháo khác ra đuổi xe ta:
– mang pháo của ta chặn phía trước xe, để thêm ngòi và nhòm ngược lại pháo địch
– mang quân khác của ta ra bắt lại xe địch (pháo bắn, tốt ghẹ…hoặc nhảy mã bắt) khiến xe của đối phương phải thôi giữ mã (hoặc pháo)

42. Mã đối phương ăn tốt 3 hoặc tốt 7 nguyên vị của ta, có thể dùng tượng treo lên hà để khóa mã đó của địch.

43. Quân bị đối phương đuổi chưa chắc đã nên chạy, thử xem:

44. mã lẻ qua sông, một pháo đơn độc đều không nên việc gì

45. Khi dựa vào quân giữ (căn) để đấu quân, phải chú ý căn đó có an toàn không? Có khi đối phương ăn quân rồi mới rõ là không đấu được (mà là mất luôn) ví dụ trong trường hợp 4 xe nhìn nhau chẳng hạn

46. Có mấy thủ pháp có thể vận dùng tùy trường hợp:
– Thất tinh kiếm
– Mã nhập cung (chuyển hướng, giữ tượng đáy, giằng mã bắt xe, ngầm khóa xe địch…)
– Pháo ống (quá cung pháo, địch pháo…chỉnh hình, giải thoái khiên chến, phản khiên chế)

47. Khi đã giằng khóa quân đối phương, phải chú ý tránh đối phương mượn
việc bị giằng khóa mà tháo ra để chiếu, dọa sát bắt ngược lại quân mình.

48. Khi xe mượn thế pháo đầu (hoặc pháo ống) để ăn tượng (tức là vào hiểm địa) phải phòng trường hợp đối phương dùng xe hủy pháo.

49. Cờ tàn pháo hoàn, khi ta có pháo đừng vội ăn sỹ tượng quân địch

50. Tùy lúc phải lưu ý tác dụng đột biến của pháo tai sĩ bên ta lẫn bên địch để mà ngăn chặn hoặc phát huy tác dụng.

51. Xe nấp sau mã hoặc pháo, trông tưởng vụng về thực ra biết dùng lại rất khéo.

52. Có lúc lại xuất hiện và tồn tại những vị trí tưởng nguy hiếm hóa ra rất an toàn, theo quy luật và định kiến thông thường thì không thể tiến vào, nhưng xem xét kĩ sẽ thấy là nơi đắc địa, phải lưu ý đừng bỏ lỡ.

53. Nhiều khi trông tưởng có căn, thực tế vô căn hoặc không đủ sức giữ, cần lưu ý.

54. 10 kĩ xảo trong trung cục cần nắm vững: chuyển hướng, chiếu bắt quân, đuổi, đổi quân, Giằng khóa, Ngăn chặn, đè bắt, mở đường, Thí quân, sát cục, ngoài ra lại có nước dừng, nước dờn dứ.

55. Quân 2 bên giao chiến, kẻ dũng cảm sẽ thắng

56. Nước hiểm của xe và mã, xe chiếm hàng ngang dọc, mã khống chế điểm quan trọng

57. Khi tính toán nước cờ, không chỉ chú ý độ sâu, mà phải chú ý độ rộng nữa

58. Đầu tiên tính nháp, sau lại tính kĩ, kị nhất đi liền tay

59. Phải chú ý phòng thủ củng cố bên mình trước, tiếp theo tìm cách gia cường áp lực đối với quân địch, nhịp độ tiến công thong thả được thì tốt, tuân thủ quy luật (tử-quân, tiên-nước tiên thủ, thế-thế lực, sát đã nói ở trên (số 18) được như thế thì thế nào cũng đạt cục diện có lợi.

60. Nguyên tắc bố cục:
– Ra các quân lớn thật nhanh: đường xe phải thông, đường mã phái thoáng, pháo đừng nổ bừa
– Khống chế các quân lớn của đối phương xuất động
– Chú ý các quân lớn phải giữ liên lạc và phối hợp

61. Các vấn đề cần chú ý trong giai đoạn bố cục
– Đi cờ cần đạt hiệu suất (mục tiêu phải rõ ràng, đừng có đi một quân nhiều lần quá, chú ý tác dụng đè địch thoáng ta)
– Không nhất thiết thì tránh lên sĩ tượng nhiều
– Tránh hiện tượng chồng chéo che tắc lẫn nhau
– Chớ tham ăn quân hoặc tham đưa tốt qua sông
– Chớ ăn quân mà mất tiên
– Mã chớ tiến bừa
– Cần chiếm được đường hoặc điểm quan trọng toàn cục
– Lưu ý bỏ quân mà tranh được tiên
– Chú ý tính chất nguy hiểm hay đắc dụng của địa điểm
– Mở rộng không gian hoạt động bên mình, đè nén không gian hoạt động bên địch.

62. Đối với pháo tai sĩ của đối phương (ngũ lục pháo, phản cung mã..) phải xem xét: Dùng xe hoành theo dõi, đuổi bắt-sau lại dùng mã hoặc pháo truy đổi lợi dụng phá hoại trận địch.

63. Nhưng vị trí hẻo lánh mà linh hoạt cần biết:
– Xe: xe khuất, xe 9 tiến 2, xe 9 tiến 3, xe 9 bình 2, đại xuất xa (?)
– Mã: Mã cung, Mã 3 tiến 1 rồi mã 1 tiến 3 (đáp đầu tượng)
– Pháo: tiến pháo(pháo 8 tiến 1, pháo 8 tiến 3) lùi pháo (pháo 5 thoái 1, pháo 8 thoái 1, pháo 7 thoái 1)

Bài viết vẫn còn tiếp tục cập nhật, các bạn đón xem nhé!

Bắc Phương Kỳ Viện

Bắc Phương Kỳ Viện là một hội người yêu cờ tướng, chuyên chia sẻ những cuốn sách cờ hay, cổ và hấp dẫn đến những người yêu cờ. Với mong muốn đẩy mạnh sức công phá cờ tướng Việt Nam trên trường quốc tế. Bắc Phương Kỳ Viện sẽ có những bài viết giới thiệu sách cờ hay đến bạn đọc hàng ngày

Có thể bạn cũng thích

Bình luận của bạn

avatar
1000

Xem thêm từ: Kinh nghiệm chơi cờ tướng

Đừng bỏ lỡ